Σταύρος Ιωαννίδης
Την αρχική έγκριση για την αποδέσμευση σημαντικών οπλικών συστημάτων για τα F-35 και τα αναβαθμισμένα F-16 φαίνεται πως εξασφάλισε η Αθήνα στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέλιξη που συνιστά αλλαγή στάσης των Αμερικανών στο συγκεκριμένο ζήτημα. Στο παρελθόν, σε ανάλογα αιτήματα της ελληνικής πλευράς, η Ουάσιγκτον εμφανιζόταν επιφυλακτική στην πώληση προηγμένων βλημάτων αέρος – αέρος ή αέρος – εδάφους, κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με κατευθυνόμενα βλήματα μεγάλου βεληνεκούς ή στρατηγικού πλήγματος.
Αξιόπιστες πηγές μεταφέρουν στην «Κ» το παρασκήνιο των συνομιλιών με την αμερικανική πλευρά, επισημαίνοντας ότι η αλλαγή στάσης οφείλεται εν μέρει στον αυξημένο ανταγωνισμό και στην πρωτοβουλία της Ελλάδας να στραφεί σε άλλες αγορές για να εκσυγχρονίσει το οπλοστάσιό της, όπως η Γαλλία και το Ισραήλ. Η προμήθεια των υπερηχητικών πυραύλων κρούσης Rampage και των συλλογών καθοδήγησης βομβών SPICE από το Ισραήλ για τα αναβαθμισμένα F-16 Viper καλύπτει πλήρως τις ελληνικές ανάγκες για επιχειρήσεις κατά χερσαίων στόχων.
Επιπλέον, η Αθήνα στράφηκε στη Γαλλία για πυραύλους αέρος – αέρος μεγάλου βεληνεκούς, αγοράζοντας Meteor για τα Rafale. Αν και ο συγκεκριμένος πύραυλος δεν είναι πιστοποιημένος στα F-16, η Βρετανία ολοκληρώνει την πιστοποίησή του στα F-35, οπότε θα μπορούσε να αποτελεί άλλη μία εναλλακτική λύση για την Πολεμική Αεροπορία, η οποία εδώ και χρόνια προσπαθεί να εξασφαλίσει το πράσινο φως για τον AIM-120D, τη σύγχρονη έκδοση του AMRAAM.
Η λίστα
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντηση Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων τέθηκαν τα παραπάνω και παρουσιάστηκε μια λίστα με οπλικά συστήματα που κατασκευάζουν αμερικανικές εταιρείες και ενδιαφέρουν την Πολεμική Αεροπορία. Πηγές με γνώση των συνομιλιών εκτιμούν ότι το πιο ώριμο από τα προγράμματα που συζητήθηκαν είναι η αποδέσμευση του πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς AIM-120D για τα F-16 και τα F-35.
Θετικά φαίνεται πως βλέπουν οι ΗΠΑ και την αποδέσμευση των πυραύλων πλεύσης (Cruise) AGM-158 JASSM-ER που αποτελούν βλήματα μακρού πλήγματος και συγκαταλέγονται στα στρατηγικά όπλα. Η εμβέλειά τους ξεπερνά τα 900 χιλιόμετρα και η σχεδίασή τους σε συνδυασμό με τα υλικά κατασκευής μειώνει σημαντικά την ηλεκτρομαγνητική υπογραφή του βλήματος, δίνοντάς του «στελθ» χαρακτηριστικά.
Η λίστα που συζητήθηκε περιλαμβάνει και τους υπό ανάπτυξη πυραύλους AIM-260 JATM, για στόχους πέρα από τον οπτικό ορίζοντα, οι οποίοι στο μέλλον θα αντικαταστήσουν τους AIM-120 και σχεδιάστηκαν για χρήση από τα F-35, αλλά όχι από F-16. Η Αυστραλία έχει ήδη συμφωνήσει με τις ΗΠΑ για πώληση ποσότητας των συγκεκριμένων όπλων, δημιουργώντας ένα σημαντικό προηγούμενο εξαγωγής του πυραύλου σε διεθνείς πελάτες. Επιπλέον, η ελληνική πλευρά θέλει να αποκτήσει και τον AGM-84 Harpoon, την αερομεταφερόμενη έκδοση του γνωστού αντιπλοϊκού βλήματος, ώστε τα F-16 που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της Πολεμικής Αεροπορίας να αποκτήσουν τη δυνατότητα πλήγματος επιφανείας κατά εχθρικών πλοίων. Ο ρόλος αυτός τώρα ανήκει αποκλειστικά στα γαλλικής κατασκευής Mirage 2000-5 και Rafale.
Τα επόμενα βήματα
Το κόστος για την προμήθεια των πυραύλων αναμένεται να φτάσει το 1,2 δισ. δολάρια και πρόκειται να ενταχθεί στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της περιόδου 2026-2035. Εξάλλου, το επόμενο βήμα είναι να σταλεί η επιστολή αρχικού ενδιαφέροντος ώστε οι Αμερικανοί να απαντήσουν και γραπτώς πως αποδεσμεύουν τα όπλα αλλά και για τη διαθεσιμότητα και τους πιθανούς χρόνους παράδοσης. Στη συνέχεια, η Αθήνα θα στείλει επίσημο αίτημα για δεσμευτική προσφορά (LOR) και θα ακολουθήσει η απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ (LOA) ώστε να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση και να προσδιοριστεί το τελικό κόστος. Κατόπιν αυτών των βημάτων, το πρόγραμμα θα πρέπει να περάσει από τη Βουλή και το ΚΥΣΕΑ για να συμβασιοποιηθεί.
Τα υπόλοιπα προγράμματα που συζητήθηκαν, αφορούν στη σύμβαση εν συνεχεία υποστήριξης των ελικοπτέρων Black Hawk και Romeo –σύμβαση που συνοδεύει υποχρεωτικά τις προμήθειες στρατιωτικού υλικού– αλλά και στην εγκεκριμένη από τη Βουλή και το ΚΥΣΕΑ αναβάθμιση των F-16 Block 50. Πληροφορίες, ωστόσο, αναφέρουν ότι η αμερικανική προσφορά (LOA) θα καθυστερήσει λίγο ακόμη καθώς υπάρχει απόσταση περίπου 100 εκατομμυρίων ανάμεσα στις δύο πλευρές, με την Αθήνα να θέτει ως όριο το ένα δισεκατομμύριο δολάρια.
