Σταύρος Ιωαννίδης
Ένα χαοτικό πλαίσιο για τη χρήση των ΣμηΕΑ (Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών) ή κοινώς drones, περιγράφουν οι χειριστές τους στην «Κ». Παρά το γεγονός ότι γίνεται προσπάθεια εκσυγχρονισμού των διαδικασιών ώστε η χώρα να εναρμονιστεί με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, η εμπλοκή πολλών διαφορετικών υπηρεσιών και η γραφειοκρατία κάνουν δύσκολη τη ζωή των χειριστών που θέλουν να πετούν τα drones τους «νόμιμα», ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που είτε δεν γνωρίζουν τη διαδικασία την οποία πρέπει να ακολουθήσουν ή απλώς αδιαφορούν.
Μεγάλο μέρος της διαδικασίας γίνεται ψηφιακά, ωστόσο, υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις που απαιτούν απευθείας επικοινωνία με τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι άδειες να απαιτούν από δύο έως πέντε εργάσιμες ημέρες για να εγκριθούν, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να εγκριθεί από τη μία υπηρεσία και να απορριφθεί από κάποια άλλη. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι άδειες απαιτούν λίγες ώρες και το σχέδιο πτήσης υποβάλλεται από εφαρμογή στο κινητό τηλέφωνο.
Σχέδιο πτήσης
Η υποβολή σχεδίου πτήσης είναι απαραίτητη στις περισσότερες περιπτώσεις, αλλά όχι σε όλες. Το σχέδιο πτήσης υποβάλλεται στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) και εγκρίνεται από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Αρα, για την πιο απλή πτήση, μεσολαβούν τουλάχιστον δύο διαφορετικές υπηρεσίες. Για την υποβολή του σχεδίου, ο χειριστής πρέπει να μπει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και να συμπληρώσει ορισμένα πεδία, τα οποία είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση της άδειας πτήσης.
Αρχικά, το είδος του drone. Αν για παράδειγμα το drone ζυγίζει έως 249 γραμμάρια, τότε ανήκει στην κατηγορία C0 και μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να πετάξει πάνω από κόσμο. Αν ανήκει σε άλλη κατηγορία, δηλαδή αν ζυγίζει πάνω από 250 γραμμάρια, τότε απαιτείται ειδικό σενάριο, συγκεκριμένη πιστοποίηση και άδεια για να πετάξει σε περιοχή που έχει κόσμο, ενώ πάνω από ένα συγκεκριμένο βάρος η πτήση απαγορεύεται. Απαραίτητη προϋπόθεση, βεβαίως, είναι και ο χειριστής να διαθέτει την κατάλληλη πιστοποίηση από την ΑΠΑ, για την οποία απαιτείται ειδική εκπαίδευση. Η πλειονότητα των χειριστών ανήκουν στις κατηγορίες Α1, Α2 και Α3.
Κατηγορίες κινδύνου
Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες κινδύνου. Η ανοιχτή κατηγορία που αφορά τις πιστοποιήσεις Α1, Α2 και Α3, όπου ο λειτουργικός κίνδυνος είναι χαμηλός και δεν απαιτείται επιχειρησιακή άδεια πριν την πτήση. Η κατηγορία αυτή αφορά κυρίως ανοιχτές περιοχές, χωρίς κτίρια και κόσμο καθώς και περιοχές χωρίς περιορισμό πρόσβασης και πτήσεις σε υψόμετρο έως 120 μέτρα.
Ακολουθεί η «ειδική» κατηγορία, η οποία καλύπτει πιο επικίνδυνες δραστηριότητες και η χρήση drone απαιτεί άδεια από την ΑΠΑ. Στην περίπτωση αυτή, ο χειριστής πρέπει να δηλώσει το σενάριο που θα ακολουθήσει και να διενεργήσει αξιολόγηση κινδύνου. Αφορά πτήσεις κοντά σε κόσμο και σε κατοικημένες περιοχές.
Η 3η κατηγορία είναι η «πιστοποιημένη» όπου ο κίνδυνος θεωρείται σημαντικά υψηλός. Εκτός από την έγκριση της ΑΠΑ και της ΥΠΑ, απαιτείται και αδειοδότηση στον χειριστή καθώς αφορά σε περιοχές που είναι σημειωμένες με κίτρινο χρώμα στον χάρτη. Σε αυτή την κατηγορία εμπίπτουν οι πτήσεις πάνω από κόσμο, σε πλατείες, γήπεδα, συναυλίες κ.λπ., αλλά και σε χώρους που έχουν περιορισμό στην πρόσβαση, όπως δημόσια κτίρια, κέντρα πόλεων, χώροι συνάθροισης κοινού κ.λπ.
Εξαιρέσεις
Εδώ είναι που τα πράγματα αρχίζουν να περιπλέκονται. Υπάρχουν περιοχές όπου απαγορεύεται η πτήση, όπως οι στρατιωτικές υποδομές, τα αεροδρόμια και τα λιμάνια. Σε αυτή την περίπτωση, ο χρήστης πρέπει να απευθυνθεί στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και στη συνέχεια να εγκρίνει την πτήση και το εκάστοτε γενικό επιτελείο. Για πτήσεις πάνω από ευαίσθητες υποδομές, πρεσβείες ή δημόσια κτίρια, ακόμη και πάνω από τη Βουλή, χρειάζεται επίσης ειδική άδεια. Για τα λιμάνια, μπορεί να μην απαιτείται άδεια από την ΑΠΑ αλλά να πρέπει να ενημερωθεί το Λιμενικό. Αντίστοιχα, για τη λήψη πλάνων σε μια συγκέντρωση ή πορεία, πρέπει να ενημερωθεί η αστυνομία.
Για τους αρχαιολογικούς χώρους, εκτός από την άδεια της ΑΠΑ και της ΥΠΑ, απαιτείται και γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Επίσης, αν η κάμερα του drone καταγράψει πλάνα από τον αρχαιολογικό χώρο, ο χρήστης θα πρέπει να το δηλώσει στην αρμόδια υπηρεσία και αν προκύπτει εμπορική εκμετάλλευση τότε καλείται να καταβάλει 50 ευρώ για κάθε δευτερόλεπτο εμφάνισης του μνημείου. Αλλά και μόνο για την πτήση και τη λήψη πλάνων πρέπει να πληρώσει παράβολο 800 ευρώ.
Τα σμήνη
Τα σμήνη drones, όπως αυτά που πέταξαν στο Ζάππειο, ανήκουν σε ειδική κατηγορία. Χρησιμοποιούνται για εντυπωσιακά σόου και συνήθως πετούν σε μεγάλο ύψος. Ετσι, εκτός από την άδεια που απαιτείται να έχουν από την ΑΠΑ και την ΥΠΑ, εκδίδεται και ΝΟΤΑΜ ώστε να είναι ενήμερη η εναέρια κυκλοφορία. Ειδικά για τα σμήνη, η άδεια από τις αρχές είναι απαραίτητη, ενώ συνήθως την πτήση τους αναλαμβάνουν εταιρείες με εξειδικευμένο προσωπικό και όχι ιδιώτες χειριστές.
ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 18/05/2025
